<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="hi">
	<id>https://bharatdiscovery.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B6%E0%A5%8C%E0%A4%95%E0%A4%A4_%E0%A4%89%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%80</id>
	<title>शौकत उस्मानी - अवतरण इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bharatdiscovery.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B6%E0%A5%8C%E0%A4%95%E0%A4%A4_%E0%A4%89%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bharatdiscovery.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8C%E0%A4%95%E0%A4%A4_%E0%A4%89%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-07-07T10:41:46Z</updated>
	<subtitle>विकि पर उपलब्ध इस पृष्ठ का अवतरण इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.1</generator>
	<entry>
		<id>https://bharatdiscovery.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8C%E0%A4%95%E0%A4%A4_%E0%A4%89%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%80&amp;diff=634142&amp;oldid=prev</id>
		<title>रविन्द्र प्रसाद: ''''शौकत उस्मानी''' (जन्म- 21 दिसंबर, 1901, बीकानेर, राजस...' के साथ नया पृष्ठ बनाया</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bharatdiscovery.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8C%E0%A4%95%E0%A4%A4_%E0%A4%89%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%80&amp;diff=634142&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2018-07-31T10:54:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;शौकत उस्मानी&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (जन्म- &lt;a href=&quot;/india/21_%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AC%E0%A4%B0&quot; title=&quot;21 दिसंबर&quot;&gt;21 दिसंबर&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;/india/1901&quot; title=&quot;1901&quot;&gt;1901&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;/india/%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%B0&quot; title=&quot;बीकानेर&quot;&gt;बीकानेर&lt;/a&gt;, राजस...&amp;#039; के साथ नया पृष्ठ बनाया&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पृष्ठ&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;'''शौकत उस्मानी''' (जन्म- [[21 दिसंबर]], [[1901]], [[बीकानेर]], [[राजस्थान]]) प्रसिद्ध कम्युनिस्ट नेता एवं स्वतंत्रता सेनानी थे। श्रमिकों तक अपनी बात पहुँचाने के लिए उन्होंने  'पयामे मजूर' नामक जैसे उर्दू साप्ताहिक का प्रकाशन किया।  &lt;br /&gt;
==परिचय==&lt;br /&gt;
अपने समय के प्रसिद्ध कम्युनिस्ट नेता शौकत उस्मानी का जन्म [[21 दिसंबर]], [[1901]] ई. को [[बीकानेर]], [[राजस्थान]] में हुआ था। उन्होंने कुछ दिन महाराजा कॉलेज में शिक्षा पाई, जहां [[संपूर्णानन्द|डॉ. संपूर्णानन्द]] उनके शिक्षक थे। उस्मानी शीघ्र ही [[खिलाफत आंदोलन]] के संपर्क में आए और [[1919]] में [[अफगानिस्तान]] चले गए। वहां से कुछ भारतीय युवकों के साथ मास्को पहुंचे और मार्क्सवादी साहित्य के प्रभाव से कम्युनिस्ट बन गए। श्रमिकों में प्रचार के लिए उन्होंने 'पयामे मजूर' नामक उर्दू साप्ताहिक का प्रकाशन किया था। उनकी पुस्तक 'फ्रॉम पेशावर टू मास्को' को लोगों ने बहुत पसंद किया।&amp;lt;ref&amp;gt;{{पुस्तक संदर्भ |पुस्तक का नाम=भारतीय चरित कोश|लेखक=लीलाधर शर्मा 'पर्वतीय'|अनुवादक=|आलोचक=|प्रकाशक=शिक्षा भारती, मदरसा रोड, कश्मीरी गेट, दिल्ली|संकलन= |संपादन=|पृष्ठ संख्या=859|url=}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==आक्रमण की योजना==&lt;br /&gt;
शौकत उस्मानी ने अपने साथियों के साथ मिलकर योजना बनाई कि [[अफगानिस्तान]] के रास्ते [[भारत]] पर आक्रमण करके ब्रिटिश सत्ता को समाप्त किया जाए। जब अफगानिस्तान नरेश अमानुल्ला ने इसकी अनुमति नहीं दी, तो कुछ लोग पामीर पठार के रास्ते आगे बढ़े पर ब्रिटिश पुलिस ने उन्हें गिरफ्तार कर लिया। [[7 नवंबर]], [[1920]] को [[ताशकंद]] में [[भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी]] अस्तित्व में आई। शौकत उस्मानी गुप्त रूप से [[1922]] में [[भारत]] पहुंचे और यहां के कम्युनिस्ट कार्यकर्ताओं से संपर्क करके श्रमिकों को संगठित करने का प्रयास करने लगे। [[उत्तर प्रदेश]] और [[पंजाब]] उनका मुख्य कार्य क्षेत्र था। &lt;br /&gt;
==आजीवन कारावास==&lt;br /&gt;
[[1923]] में शौकत उस्मानी को गिरफ्तार कर लिया गया और मेरठ षड्यंत्र केस में आजीवन कारावास की सजा हो गई। लेकिन [[1927]] में जब उन्हें जेल से छोड़ दिया गया तो वे फिर भूमिगत हो गए। [[जुलाई]] [[1928]] में कम्युनिस्ट अंतरराष्ट्रीय के छठे मास्को सम्मेलन में शौकत उस्मानी सिकंदर सूर के छद्म नाम से फिर प्रकट हुए थे।  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{लेख प्रगति|आधार=|प्रारम्भिक= प्रारम्भिक1|माध्यमिक= |पूर्णता= |शोध= }}&lt;br /&gt;
==टीका टिप्पणी और संदर्भ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
==बाहरी कड़ियाँ==&lt;br /&gt;
==संबंधित लेख==&lt;br /&gt;
{{स्वतंत्रता सेनानी}}&lt;br /&gt;
[[Category:स्वन्तत्रता सेनानी]][[Category:लेखक]][[Category:जीवनी साहित्य]][[Category:चरित कोश]][[Category:भारतीय चरित कोश]]&lt;br /&gt;
__INDEX__&lt;br /&gt;
__NOTOC__&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>रविन्द्र प्रसाद</name></author>
	</entry>
</feed>